«Азатлык»тан ияреп килгән койрык

Вакыт -вакыт «Азатлык»тагы сүз боткасына мин дә кашык тыккалыйм. Бусы – шул боткага салынган бер кашык дегет булсын. Тегендә сызгалаган жавапны, (Илдар абый әйтмешли) монда да төртеп куйыйм әле.

йомранов, сез нинди ЛИдәндер, мин үзем Лос Анжелестан язып ятам.
Менә бусы бер чыганактан: «Резервации создавались в непригодных местах для сельского хозяйства. В первые десятилетия они были переполнены, в результате чего голод убивал сотни тысячи.[34] Большие резервации расположены на плато Колорадо в штате Аризона (племя навахов), в горах на севере штата Юта, на Великих равнинах в штатах Северная Дакота и Южная Дакота, по течению реки Миссури (племя индейцев сиу), на межгорном плато в штате Вайоминг и в предгорьях Кордильер в штате Монтана (индейцы-шаейенны). Большое число резерваций находится вдоль границы США и Канады.»
http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%91%D0%B7 менә монда гыйбрәт материал тупланган.
Монысы тарихтан: «Индейцев спаивали алкоголем, натравливали друг на друга; их использовали в качестве «союзников» в войнах между английскими и французскими колонизаторами за господство в Северной Америке, обманывали, нарушали договоры; у индейцев силой отнимались их земли и оттеснялись дальше вглубь материка на неплодородные земли. Колонизаторы вели настоящую охоту за скальпами индейцев. Законодательные собрания колоний Новой Англии назначали высокую цену от 50 до 100 фунтов стерлингов за каждый доставленный скальп, в том числе за скальпы индейских женщин и детей. Также известен факт, когда сенат США заключил с племенем чероки договор о купле 8 млн акров их земли за 50 центов за акр. Позже эти земли продавались золотодобытчикам по 30 тыс. долларов за акр. Обманным путём была выкуплена у индейцев и современная территория Манхэттена.»

Бүген жирле американнарнын төп проблемасы – эчкечелек. Халык – бездәге кебек егылып ятып эчә. Икенчедэн, эшсезлек. Сез мисал китергән резервациялэрдэге казинолардан кергэн табышны бүлешу бер хәл. Әмма, кешегэ балык биргәнче, кулына кармак тоттырсалар – балыгы тәмлерәк, кыйбатлырак булыр иде.
309 закон юк инде аларда. Шулай да, нәк индеецлар теллэрен югалта да. Туган тел – кухня теле генэ тугел, ә сәхнэ һәм мәдәният теленэ генә калган. Тел – бары тик, без менә шундый телдә сөйләшәбез, дип күрсәтү өчен генә. Субсидия алыр өчен.
Әйе, аларга милли киемнән, гореф-гадэтлэрен күрсәтсен өчен акча түләнә. Милләт, халыклар әнә шунын белән «катып» калган. Үсә алмый. Чөнки аларны резервациягә салып консервацияләгәннәр.
Барып кургәнегез бармы?дип сорагансыз. Бардым. Курдем. Сурэтлэрдэ калган, атка атланган горур халык тугел инде. Оядагы инәсе-атасы, туганнары чукыган каз чебие хәлендәлэр. Котырган ат (Crazy Horse) – тауны уеп ясалган һәйкәлдә генә калган.

Бүген без тел, дип, миллэт дип лаф орабыз. И, урысларны сүккэн булабыз. Темадан әллә кая читкә киттем. Дәвам итик, жәмәгать.
Бары тик әйтелгән сүзгә фикер өстәмәкче генә идем.



Сезнең фикер